Verstrikkingen in familiesystemen

Verstrikkingen uiten zich in fysieke of psychische klachten doordat ze de stroom van levenskracht belemmeren. Ook uiten ze zich in moeilijkheden binnen familie- of partnerrelaties, waaruit de betrokkenen zelf vaak geen uitweg weten.

Een verstrikking is een onbewuste identificatie met een eerder geboren familielid, waardoor je hun lot, levensomstandigheden en gevoelens herleeft. Zonder het te beseffen neem je diens plaats in. Zo'n identificatie ontstaat heel vroeg in het leven. Een klein kind voelt onbewust dat de balans in het familiesysteem verstoord is en de identificatie herstelt die balans ten dele, zij het ten koste van het kind. De identificatie kan o.a. de volgende doelen dienen:

•	Het kind geeft daarmee onbewust erkenning aan een eerder familielid dat op de één of andere manier buitengesloten en vergeten is. Het kan om een abortus of doodgeboren kind gaan waarvoor niet gerouwd is, of om een geesteszieke die opgesloten en vergeten is, een eerdere geliefde die ontkend is, een buitenechtelijke vader wiens bestaan geheim gehouden is, of een buitenechtelijk kind dat niet erkend is, etc.
•	Het kind neemt de verantwoordelijkheid over van degene wiens plaats het inneemt. Bijvoorbeeld, wanneer één van de ouders niet werkelijk beschikbaar is als ouder of als partner, kan het kind onbewust die rol gaan overnemen.
•	Het kind neemt de last over van degene wiens plaats het inneemt. Bijvoorbeeld, wanneer het eerdere familielid mishandeld of misbruikt is, zonder dat de dader daar de verantwoordelijkheid voor heeft genomen, kan het kind de last daarvan gaan dragen in naam van het eerdere familielid.
•	Het kind neemt de schuld over van degene wiens plaats het inneemt. Bijvoorbeeld, wanneer een eerder familielid een ernstige misdaad heeft begaan en daar geen verantwoordelijkheid voor heeft genomen.

De lijst met mogelijke ingrijpende gebeurtenissen in de familie, die van belang zijn voor een opstelling somt de meest belangrijke oorzaken van verstrikkingen op. Die oorzaken kunnen als volgt worden samengevat:

•	Iemand heeft geen verantwoordelijkheid genomen voor ernstige daden.
•	Iemand is uitgesloten of ontkend. (Iedereen heeft recht op een plek).
•	Iemand heeft teveel genomen. (De balans tussen geven en nemen is verstoord).
•	Iemand neemt de rol over van zijn ouder. (De ordening ouder-kind is verstoord).

De lijst met voorbeelden van vragen voor een opstelling laat een aantal mogelijke gevolgen van verstrikkingen zien. De gezamenlijke noemer van deze gevolgen is, dat de levensenergie van het kind gebonden is in de verstrikking en daardoor niet beschikbaar is in het nu.